Supreme Court on SC Status After Religious Conversion: Chinthada Anand Judgment

చింతాడ ఆనంద్ వర్సెస్ స్టేట్ ఆఫ్ ఆంధ్రప్రదేశ్ & ఇతరులు

సైటేషన్: 2026 INSC 283 | క్రిమినల్ అప్పీల్ నం. 1580/2026

నిర్ణయం తేదీ: 24 మార్చి 2026

ధర్మాసనం: జస్టిస్ ప్రశాంత్ కుమార్ మిశ్రా & జస్టిస్ మన్మోహన్

న్యాయస్థానం: భారత సర్వోన్నత న్యాయస్థానం

సంక్షిప్త వాస్తవాలు

అప్పీలుదారుడైన చింతాడ ఆనంద్, ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రంలో రాజ్యాంగం (షెడ్యూల్డ్ కులాలు) ఉత్తర్వు, 1950 కింద గుర్తింపు పొందిన మాదిగ సమాజానికి చెందినట్లు పేర్కొన్నారు. అయితే, దాదాపు పదేళ్ళుగా ఆయన క్రైస్తవ పాస్టర్‌గా వ్యవహరిస్తూ, ప్రతి ఆదివారం తన గ్రామంలో ప్రార్థనా సభలు నిర్వహిస్తున్నట్లు రికార్డు తేటతెల్లం చేసింది.

జనవరి 2021లో రెడ్డి సమాజానికి చెందిన వ్యక్తులు తనపై దాడి చేసి కుల వివక్ష చూపారని ఆరోపిస్తూ, SC/ST (అత్యాచారాల నిరోధక) చట్టం, 1989 కింద FIR నమోదు చేశారు. నిందితులు ఆంధ్రప్రదేశ్ హైకోర్టులో క్వాష్‌మెంట్ పిటిషన్ దాఖలు చేయగా, హైకోర్టు ఆ పిటిషన్‌ను అంగీకరించింది. దాంతో అప్పీలుదారుడు సర్వోన్నత న్యాయస్థానాన్ని ఆశ్రయించారు.

తుది తీర్పు

సర్వోన్నత న్యాయస్థానం అప్పీల్‌ను తిరస్కరించింది. పేరా 55లో ఏడు రాజ్యాంగ సూత్రాలను నిర్దేశిస్తూ, మతమార్పిడి మరియు షెడ్యూల్డ్ కుల హోదా మధ్య చట్టపరమైన సంబంధాన్ని సుస్పష్టంగా నిర్వచించింది.

ముఖ్యమైన తీర్పు అంశాలు:

షెడ్యూల్డ్ కుల సభ్యత్వాన్ని నిర్ణయాత్మకమైన ఆధారాలతో నిరూపించవలసి ఉంటుంది.
హిందూ, సిక్కు లేదా బౌద్ధ మతాలు తప్ప మరే ఇతర మతానికి మారినప్పటికీ, మతమార్పిడి జరిగిన క్షణం నుండే షెడ్యూల్డ్ కుల హోదా పూర్తిగా రద్దవుతుంది.
అటు తర్వాత ఆ హోదాపై ఆధారపడిన ఏ చట్టపరమైన రక్షణను, రిజర్వేషన్‌ను పొందే హక్కు ఉండదు.
షెడ్యూల్డ్ కుల హోదా చెప్పుకుంటూ, అదే సమయంలో ఆ ఉత్తర్వులో పేర్కొనని మతాన్ని ఆచరించడం రాజ్యాంగ విరుద్ధం — ఈ రెండు స్థానాలు పరస్పర విరుద్ధమైనవి.

అప్పీలుదారుడు ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం జారీ చేసిన G.O. Ms. No. 341 ఆధారంగా వాదించగా, న్యాయస్థానం ఆ వాదనను తిరస్కరించింది. ఆ ప్రభుత్వ ఉత్తర్వు కేవలం అధికారిక సంక్షేమ రాయితీలకు మాత్రమే వర్తిస్తుందని, కేంద్ర చట్టపరమైన రక్షణలు రాష్ట్ర ప్రభుత్వ అధికారిక ఉత్తర్వు ద్వారా సవరించబడవని స్పష్టం చేసింది.

న్యాయస్థానం నొక్కి చెప్పిన ముఖ్యమైన అంశం — భారతదేశంలో సాధనాత్మక న్యాయం (Affirmative Action) కేవలం వంశపారంపర్య హక్కు కాదు. అది రాజ్యాంగంలో నిర్దేశించిన సామాజిక చారిత్రక ప్రమాణాలకు అనుగుణంగా రూపొందించబడిన ఒక నిర్మాణాత్మక రాజ్యాంగ పరిష్కారం. ఈ చట్టపరమైన చట్రాన్ని మార్చే అధికారం పార్లమెంటుకు మాత్రమే ఉంది.

Disclaimer

ఈ సమాచారం కేవలం అవగాహన కోసం మాత్రమే అందించబడింది. ఇది ఏ వ్యక్తిని, కులాన్ని, మతాన్ని లేదా సమాజాన్ని అవమానించడానికి లేదా తప్పుదారి పట్టించడానికి ఉద్దేశించినది కాదు. ఇందులోని విషయాలు న్యాయపరమైన సలహాగా పరిగణించరాదు.